Chimia in gospodarie

Chimia are numeroase aplicatii intr-o gospodarie,  incepand  cu folosirea  diverselor  produse  pentru  scoaterea  petelor  de  pe  tesaturi  sau  obiecte  casnice  si  pana  la efectuarea  unor  operatii  care  se  pot  executa  acasa (prepararea  unor  solutii  contra  daunatorilor  vegetali, colorarea  metalelor, vopsirea  tesaturilor, nichelarea  si  argintarea  unor  obiecte  metalice, argintarea  oglinzilor, prepararea  sapunurilor, executarea  unor  fotografii  pe  diverse  materiale  etc.).

Orice  gospodar  poate  efectua  zilnic  operatii  care apartin  de fapt  chimiei, fie  pentru  a realiza  unele  produse  necesare  gospodariei, fie  pentru  a-si  infrumuseta  locuinta. Efectuarea  acestei  operatii trebuie  facuta  cu  respectarea  stricta  a  unor  conditii  minime  de  siguranta. Prepararea  amestecurilor  chimice,  precum  si  efectuarea   diverselor   operatii (incalzire, uscare) se  face  in  camere  bine  aerisite, pentru  a  se  putea  indeparta  rapid  vaporii  formati. Substantele  chimice  se  pastreaza  in  flacoane  de  sticla  inchise  ermetic  cu  dopuri de sticla, de cauciuc  sau  de  material  plastic. Fiecare  flacon  va  avea  eticheta  pe care scrie  denumirea  substantei  si  indicatia daca  este  toxica, inflamabila  sau  coroziva. Toate  substantele  chimice  se  tin  intr-un  dulap  inchis  cu  cheie,  pentru a  nu  fi  la  indemana  copiilor.

In  gospodarie  se  folosesc, in  principal, urmatoarele  substante  chimice: apa  oxigenata, permanganat  de  potasiu, hiposulfit  de  sodiu, eter, acetona, benzina, alcool  etilic, tetraclorura  de  carbon, amoniac, borax  acizi (acid  sulfuric  diluat, acid  acetic, acid  oxalic, acid  clorhidric, acid  citric). De notat  ca apa  oxigenata, eterul  s.a.  se  pastreaza  in  sticlute  colorate, iar  tetraclorura de  carbon  in  sticlute  de  culoare  bruna. O  foarte mare atentie  trebuie  sa  acordam  modului  de  folosire  al  acizilor, deoarece  unii  dintre  ei (ca de exemplu  acidul  sulfuric) in contact  cu  apa  fac  explozie. Din  aceasta  cauza,pentru  a  dilua  acidul  sulfuric, se  toarna  intai  acidul  in apa, putin  cate  putin  si  niciodata  invers.

Scoaterea  petelor  de  pe  tesaturi

Este  necesar  sa  ne  confectionam  un  suport  pentru  scos  petele (asemanator  cu  suporturile  de  calcat  rufe),  sub  care  se  aseaza  suportul  de  absortie  format  din 2-3 straturi  de  hartie  filtru  sau  panza  alba, necesare  pentru  absortia  prisosului  de  substanta  intrebuintata. Cu  cat pata  este  mai  recenta  cu  atat  se  scoate  mai  usor. Nu  exista  solutii  universale  pentru  scos  petele, ci  fiecare  material  necesita  un  tratament  diferit.

Petele  formate  de  acizi

Locul  atins  de  acizi  trebuie  neutralizat  cu  o  solutie  de  amoniac, de  soda  sau  de  borax. Dupa  neutralizare,  se  spala  cu  apa  calduta  in  cantitate  mare. In general, materialele  textile  atacate  de  acizi  isi  pierd  rezistenta, iar  daca  interventia  nu  se  face  rapid  materialul  se  degradeaza  sau  chiar  se  rupe.

Petele  datorate  arsurilor  de  la  calcat

Se  foloseste  o  solutie  de  apa  oxigenata (concentratie  10%  pentru  tesaturi  albe  si  1% pentru  cele  colorate). Tesaturile  sintetice  se  curata  cu  o  solutie  de  alcool  etilic 70% (50 ml)  si  apa (100 ml), dupa  care  se  limpezesc  imediat  in  apa.

Pete  de  bere

Se  pot  curata  cu  o  solutie  de  apa  sarata (sare  de  bucatarie 2g, apa 100ml) sau  chiar  apa  calda. Tesaturile  de  lana  se  tamponeaza  cu  glicerina, apoi  se  spala  cu  apa, iar  cele  de  matase  se  curata  cu  alcool  diluat (alcool  etilic 70%  20ml, apa 100ml).

Pete  de  cacao

Daca  pata  este  recenta  se  umezeste  locul  cu  apa, dupa  care  se  freaca  bine  cu  sare  de  bucatarie  si  apoi  se  spala cu apa. Se  mai  poate  incerca  prin  tamponare  cu  solutie  de  glicerina (10%), apa  calda  si  apoi  oxigenata (3%). In  cazul  petelor  vechi  este  necesara  si  folosirea  unui  detergent. Stofele  de  lana  se  tamponeaza  cu  benzina,  apoi  se  curata  cu  amoniac, dupa  care se  spala  bine.

Pete  de  cafea

Se pot  curata  cu  apa  calda, eventual, adaugand  si  un  detergent. Daca  pata  este  veche  se  tamponeaza  cu  glicerina,  apoi  cu  apa  calda  si  dupa  aceasta  cu  apa  oxigenata. Pentru  albituri  se  poate  utiliza  o solutie  de  perborat  de  sodium (5g) si  apa (100ml). In  cazul  stofelor  de  lana  se  tamponeaza  succesiv, cu  neofalina  si  solutie  de  amoniac  10%, dupa  care  se  limpezeste  bine  in  apa  rece  amestecata  cu  putin  otet. Pentru  tesaturile  de  bumbac, in  sau  matase  artificiala se  foloseste  hipocloritul  de  sodiu.

Petele  de ceai

Se tamponeaza  locul  respectiv  cu  amoniac  diluat (5 ml amoniac  in 100 ml apa) sau  cu glicerina (10 ml  glicerina  in  100 ml apa)  si apoi  cu  apa  cu otet.  Se  spala  totul  cu apa  calduta.

Pete  de  cerneala

Majoritatea  petelor  de  cerneala  se  scot (daca  sunt  proaspete) cu  o  solutie  de  acid  citric. Daca  petele  sunt  mai  vechi:
- pentru  rufele  albe  se  foloseste  acid  oxalic ;
- pentru  tesaturi  de  lana  se  imbiba  locul  respectiv  cu  glicerina ;
- pentru  tesaturile  colorate  se  folosesc  doua  solutii  care  se  amasteca (acid  oxalic 75 g  cu  500ml  apa  fierbinte  si  tiosulfat  de  sodiu  25 g  cu  400 ml apa  rece ). In  toate  cazurile,  dupa  folosirea  solutiei,  tesaturile  trebuie  spalate  cu  apa  multa.

Pete  de  ciocolata

Petele  de   pe  albituri  se  curata  cu  o  solutie  de  acid  tartric  si  alaun  in  apa, dupa  care  se  spala  bine  cu  apa. Celelalte  tesaturi  se  curata  cu  un  solvent  care  scoate  grasimile.

Pete  de  pepsi, cola

Se tamponeaza  locul  respectiv  cu  benzina,  apoi  se  freaca  pana  cand  se  usuca. Se  spala  apoi  cu  apa  si  un  detergent, iar  la  sfarsit  numai  cu  apa.

Pete  de  fructe

Petele  proaspete  se  scot  cu  o  solutie  de  amoniac, cu  o  solutie  de  permanganat  de  potasiu (1g) si  apa (1 litru) sau  cu  o  solutie  de  acid  citric(80g) si  apa (100 ml). Petele  vechi  se  scot  foarte  greu. Pentru  petele  de  visine, afine, capsuni, fragi, zmeura  se  poate  incerca  o  solutie  de  apa  oxigenata 3%  (50ml), amoniac  10% (50 ml), alcool  etilic 70% (50ml), iar  pentru  petele  de  mere, pere, prune  o  solutie  de  tiosulfat  de  sodiu (20 g) si  apa  (1 litru). Pentru  petele  de  iarba  se  poate  folosi  o  solutie  de  acid  acetic (10ml), acid  oxalic (10g), apa (1 litru)-(se dizolva  acidul  oxalic  in  apa  si  se  adauga   acidul  acetic). Ulterior, se  spala  cu  apa  calda  si  se  limpezeste  cu  apa  rece.

Pete  de  grasimi

Pentru  petele  de  grasimi  se  foloseste  un  strat  suport  mai  gros, astfel  incat  sa  poata  absorbi grasimea. Petele  proaspete  se  indeparteaza  presarand  un  strat  gros  de  talc  care  se  acopera  cu  o  hartie  curata  si  se  preseaza  cu  o  greutate. Daca  pata  nu  a disparut  dupa  20-24 ore  se  perie  tesatura  si  operatia  se  repeta . In  cazul  petelor  vechi  se  foloseste  una  din  solutiile:
-alcool  etilic  95%  (100ml), amoniac  (30 ml), neofalina  (5ml);
- eter  etilic (10ml), neofalina  (70 ml), terebentina (20 ml).  Inainte  de  a  aplica  aceste  solutii  este  bine  sa  se  ude  cu  apa  zona  din  jurul  petei  pentru  a nu  se  raspandi  mai  mult. Folosirea  acestor  solutii  trebuie  facuta  cu  mare  atentie  deoarece  substantele  componente  sunt  usor  inflamabile. In  consecinta, se  poate  actiona  cu  aceste  solutii  numai  dupa  ce  s-a  stins  orice  flacara, chiar  si  in  camerele  invecinate, deoarece  vaporii  se  strecoara  pe  sub  usa.

Pete  de  inghetata

Se  curata  in  primul  rand  cu  benzina, pentru  a  curata  pata  de  grasime, apoi  se  tamponeaza  cu  amoniac  si  in  continuare  cu  acid  acetic  diluat  pentru  ca  in  final  sa  se  spele  bine  cu apa.

Pete  de  lapte

Se recomanda  sa  nu  se  calce  materialul  inainte  de a  se  indeparta  pata  deoarece  aceasta, prin  incalzire, se  fixeaza  mai  bine. Pentru  scoaterea  petelor  se  tamponeaza  pe  rand  cu  apa, benzina, amoniac  diluat  (5 ml amoniac  in  100ml  apa), dupa  care  se  neutralizeaza  cu  solutie  de  otet (5ml  otet 9˚  la  100ml  apa) si  se limpezeste  cu  apa  calduta.

Pete  de  lichior

Petele  de  lichior  proaspete  se  curata  cu  o  solutie  de  alcool, amoniac  si  apa. Petele  vechi  se  scot  cu  o  solutie  de  apa  oxigenata, amoniac   si  apa.

Pete  de  mucegai

In  cazul  tesaturilor  de  matase  si  lana, petele  de  mucegai  se  curata  cu  ajutorul  unei  carpe  inmuiate  in  terebentina. Se  schimba  carpa  de  mai  multe  ori  pana  cand  pata  dispare, dupa  care  se  spala  cu  sapun  si  se  clateste  cu  apa  multa.

Pete  de  mustar

Se  inlatura  in  primul  rand, crusta  de  mustar  formata  pe  tesatura, apoi  se  uda  cu  apa  calda  si  se  freaca  bine. In  cazul  in  care  pata  nu  dispare  se  pot  folosi  detergenti.

Pete  de  nicotina (tutun)

Petele  de  pe  tesaturi  se  freaca  cu  galbenus  de  ou, apoi  se  spala  cu  alcool  si  in  final  cu  apa  calda. Urmele  de  galbenus  de  ou  le  indepartam  cu  glicerina  calda  si  apoi  cu  apa  si  sapun. Pentru  petele  mai  vechi  se  poate  folosi  un  amestec  de  acid  clorhidric  diluat 30% (10ml) cu  sulfit  de  sodium  sau  potasiu (100g) si  apa  (200ml). Se  dizolva  sulfitul  de  sodiu  in  apa  si  se adauga  acidul  clorhidric. Se  recomanda  ca  solutia  sa  se  spele  cu  multa  apa.

Pete  de  oua

Se  tamponeaza  locul  respectiv   cu glicerina  incalzita. Dupa  un sfert  de  ora  se  spala  cu  apa  calda  si  sapun  de  buna  calitate  sau  cu  un  detergent  corespunzator. Pentru  materialele  sintetice  se  poate  folosi  neofalina.

Pete  de  rugina

Se  tamponeaza  cu  un  amestec  format  din: acid  oxalic(10g), alaun  de  potasiu (10g), apa (200ml). Se  dizolva  separat  acidul  oxalic  si  alaunul  de  potasiu  in  cate  100ml  de  apa  fierbinte. Dupa  racire, cele  doua  solutii  se  amesteca,a daugandu-se  otet  9˚ (20ml).

Pete  de  ruj

Tesatura  se  curata, in  primul  rand, cu  un  mijloc  de scoatere  a  petelor  de  grasime. Se  tamponeaza  cu  tetraclorura  de  carbon, apoi  se  spala  cu  apa. Daca  colorantul  nu  dispare  se  tamponeaza  cu  alcool  concentrat.

Pete  de  smantana, frisca

Se tamponeaza  locul  respectiv  cu  glicerina, dupa  care  se  spala  bine  cu  apa  multa.

Pete  de  sampanie

Se  incearca  cu  apa  calda  si  daca  nu  dispare  se  foloseste  o  solutie  de  alcool  si  acid  acetic (in parti  egale). In  final  se  tamponeaza  cu  apa  oxigenata.

Pete  de  titei (petrol)

Se  foloseste  neofalina  sau  alti  solvent. In  cazul  unei  tesaturi  mai  groase  se  utilizeaza  o  pasta, formata  din  magneziu  cu  benzina, care  se  intinde  pe  tesaturi, dupa  care  se  perie  bine.

Pete  de  ulei

Se  tamponeaza  cu  o  solutie  compusa  din  tetraclorura  de  carbon(600ml), acetona(200ml) si  benzen (200ml). Solutia  se  pastreaza  intr-o  sticla  cu  inchidere  etansa  si  la  loc  ferit  de  foc.

Pete  de  vin  alb

In  cazul  tesaturilor  de  stofa  se  foloseste  o  solutie  de  alcool  etilic 70% (50 ml)   si  glicerina (50ml). Pentru  tesaturi  de  lana  se  dizolva  5g  sapun  de  ras  in  100ml  apa  fierbinte si  dupa  ce  se raceste  se  adauga  10ml  amoniac .Se  limpezeste  in  apa  cu  otet.

Pete  de vin negru

Pentru  tesaturi  de  in  si  bumbac  se  introduce  locul  patat  intr-o  solutie  de  acid  citric (10 g), alcool  etilic 95% (100ml), apa (20ml). Acidul  citric se  dizolva  in  apa  si  apoi  se  adauga  alcoolul  etilic. Se  limpezeste  in  apa  rece.

Pete  de  vopsele

Petele  proaspete  se  curata  cu  o  solutie  preparata  astfel: se  amesteca 10 ml  neofalina  cu  200ml  alcool  etilic 70%. Dupa  24 ore  se  adauga  50ml amoniac  si  se agita  bine  intr-o  sticla  inchisa  etans. Se  freaca  pata  cu  un  tampon  imbibat  cu  aceasta  solutie,  avand  grija  sa  punem   sub  tesatura  o  hartie  filtru (sau  sugativa). Pentru  petele  vechi  se  umezeste  locul  respectiv  cu  o  solutie  de  alcool  etilic 70%(100ml), neofalina (100ml) si  terebentina(100ml). Se  indeparteaza  vopseaua  si  se  spala  apoi  tesatura  cu  apa  calda  si  detergent.

Curatarea  si  lustruirea  obiectelor  din  metal

Pentru  curatarea  si  lustruirea  metalelor  se  folosesc , in  general, dizolvantii  materialelor  grase, cum  sunt : alcoolul, sapunul, solutiile  de  carbonat  de  sodiu  sau  de  potasiu, benzina. Se  mai  pot  folosi  substante  abrazive  (piatra  ponce, nisip, sticla pisata, caramida, carbune) sau  diversi  acizi  si  baze .

Curatarea  obiectelor  nichelate  si  cromate

Cu  un  amestec  compus  din 250ml  spirt  tehnic  si  10ml  acid  sulfuric  se  ung  partile  nichelate (sau  cromate) de  mai  multe  ori; in  continuare  se  spala  cu  apa, apoi  cu  spirt  si  se  sterg  cu  o  carpa  moale.

Curatarea  obiectelor  de  argint

Se  incalzeste  o  solutie  de 60 g  acid  tartric si 500 ml  apa. In  aceasta  solutie  se  introduc   obiectele  de  argint  timp  de  15-20  minute, dupa  care  se spala  cu  apa  si  se  sterg  cu  o  bucata  de  piele  de  caprioara.

Popularity: 1% [?]